Pahina:Pakikipagsulatan ni Rizal sa kanyang mga kasambahay, 1876-1896 (JRNCC, 1962).pdf/416

yang pagka-kinatawan ng Heneral ng kanilang Orden, ay may antas na parang isang Gobernador, na ang kanyang titulo'y walang lagda ng Hari, na gaya ng iba, kundi ng Papa, na ang dapat ipamagat sa kanya'y Kadaki-dakilaan, na kanyang nalibot na ang pitong lalawigan, at doo'y tinanggap siyang gaya ng nararapat sa kanyang mataas na tungkulin, maging sa mga bayan ng mga igorot, at ang Kalamba, dahil sa hindi siya sinalubong, ay ipinalalagay niyang mababa pa at hamak kaysa mga bayang iyon ng mga igorot, at, sa wakas, ang Diyos ay hindi natutulog, at hinuhulaan na niya ang napakabigat na kaparusahan sa mga araw na napakalayo. Sa lahat ng pangaral na ito'y sumagot ang gobernadorsilyo, na sa dahilang hindi siya tumatanggap ng utos ng mga nakataas sa kanya ay inaakala niyang hindi niya tungkuling magpamalas ng gaya ng ginawa ng mga taga-Kabuyaw. Ang kasagutang ito'y isinamâ ng ulo nang gayon na lamang ng Sindiko, na kinabukasa'y nagtungo sa Sta. Cruz upang makakuha sa Gobernador ng isang utos na siya'y salubungin, at ihatid na kasama ang mga tanyag na tao sa bayan at ang mga kuwadrilyero, (masasamang dila ang nagsasabing nagkahalaga sa kanya ng malaki ang utos na ito); ang utos ay ipinadala sa pamamagitan ng pahatid-kawad nang araw ding ang Sindiko ay sumakay na patungo sa Kalamba, nguni't gayon na lamang kasama ng kanyang kapalaran, sapagka't nang umahon siya sa bapor ay walang nakitang isa mang pangit na alguwasil; at sa dahilang dinaramdam niya, marahil, ang pagkakagugol at pagpapagod nang walang katuturan, ay matagal ding naghintay muna sa daungan sa pagbabaka-sakaling may dumating ding salubong, nguni't sanhi sa siya'y nagugutom na at noo'y may kolera nang umiiral, ay nanaig na lalo sa kanya ang hangad na mabuhay at sumakay sa karwahe na nagbubuntung-hininga. Nang siya'y nasa-bahay-Asyenda na ay saka dumating doon ang gobernadorsilyo at ilang mga kabisa upang siya'y batiin. Ang switik ay nagtangkang maghiganti, kaya't ibinabala ang kanyang pag-alis nang hapon ding iyon, kaya naman ang mga matataas na puno ng pamahalaan at ang mga kuwadrilyero ay nagsidalo roon nang kinahapunan, at sila'y pinapaghintay ng mahigit na dalawang oras. Pagkatapos ay nagsabing ipinagpapaliban niya ang pag-alis sa kinabukasan, at ito nga ang ginawa.

—390—