nauukol sa Pilipinas: si Donya Juliana5 ay isang tunay na
Pilipina, sa apat niyang tagiliran, gaya ng karaniwang sabihin
dito. — Buhat noong ika-24 ng Disyembre, ang lahat ng bangketa sa mga pasyalan ay punung-puno ng mga baraques o mga
maliliit na tindahan ng mga laruan, bungang-kahoy, at iba pa,
katulad ng perya sa Kiyapo, (ang salitang baraque ay binibigkas ng barak at sa salitang ito hinango ang barraca). Napakaraming tao ang nagpapasiyal doon: mga bata, binata, dalaga at
matatanda. May mga pistang pinangangasiwaan ng pamahalaan, na inilalaan sa mga bata lamang; ang mga artistang lalaki
at babae ay sumasama sa palabas nang walang bayad upang
masiyahan ang mga bata; ang mga ito'y marunong namang gumanti nang mabuti sa pagsusumakit na ito, sa pamamagitan ng pagpapakabait samantalang may palabas. Hindi ako
nanghihinawa sa paghanga sa mainam na pagkakaturo sa mga
batang pranses; parang isang kuwento kung itutulad sa mga
ta riyan, maging anak ng Kastila, o maging anak ng pilipino.
Sa lansangan, sa trak, sa mga karwahe, sa mga pasyalan, sa
bahay, sa lahat ng dako, ay mababait sila; hindi sumisigaw,
hindi umiiyak, hindi nanggagambala. Kaninang umaga lamang, sa trak ay may isang batang lalaki na may mga limang
taong gulang, na nakaupo sa tuhod ng kanyang ina at siya'y
napakatahimik, pormal at walang kibo. Pagkaraan ng ilang sandali, ay sumakay ang isa pang ginang na may kasamang isang
batang ang gulang ay gayon din at umupo sa harapan. Ang dalawang bata'y nagtinginan nang walang kakibu-kibo, datapuwa't
sapagka't matagal ang paglalakbay, ay hindi sila nagkasiya sa
hindi pag-imik. Ang isa'y nagsimulang ngumiti, at ang ika
lawa'y ngumiti rin; iniunat ng isa ang kanyang kamay
at sinabayan ng ngiti at bahagyang pagpikit ng mata, hinawakan naman ng isa ang kamay niya at sila'y nag-usap nang
usap bata at bulong lamang; pagkatapos ay kinuha ng isa ang
isang maliit na tarumpo sa ilalim ng kanyang balabal at ipi
nagparangalang nakangiti sa ikalawa, matamang pinanood iyon,
at pagkatapos ay isinauling tuwang-tuwa. Hindi sila nag-aaway,
ni sumisigaw; sa malalaking basar na pinaroroonan ng mga
mag-aanak upang bumili ng iba't ibang bagay, ay may malalaking bulwagang punung-puno ng mga laruan na napakaririkit;
pumapasok doon ang mga bata, nanonood, nakikinig ng mga
kalatog ng mga laruang kahanga-hanga ang pagkakayari, ng
mga laruang kumikilos, mga kabayo, at maraming iba pa; hindi
kayo makaririnig ng iyak o sigaw, ni isang pag-uudyok sa mga
_________________
5 Si Donya Juliana Gorricho ay ina ng mga Pardo de Tavera.
