Didache
DIDACHE
Ang Didache, o "Pagtuturo ng Labindalawang Apostol," ay isang sinaunang Cristianong dokumento na naglalaman ng mga pangunahing aral, gabay sa pamumuhay, ritwal ng bautismo at hapunan ng Panginoon, at payo sa moralidad at pananampalataya para sa mga unang simbahan. Bagama't hindi ito bahagi ng kanon ng Bibliya, itinuturing itong mahalagang kasaysayan at patnubay sa simulaing Cristianismo, nagpapakita kung paano isinabuhay ng mga unang Cristiano ang kanilang pananampalataya sa gitna ng mga pagsubok, at nagbibigay ng malinaw na balangkas ng mga turo ni Cristo at ng mga Apostol sa kanilang pang-araw-araw na buhay at pamayanan.
Para sa ganitong uri ng aral at patnubay, at upang makita ang mga katulad na turo na matatagpuan sa Banal na Kasulatan, tingnan ang Bibliya.
Ang mga Aral ng Panginoon sa pamamagitan ng Labindalawang Apostol sa mga Bansa
Kabanata 1
[baguhin]Ang Dalawang Daan at ang Unang Utos
1 Mayroong dalawang daan, isa para sa buhay at isa para sa kamatayan, ngunit may malaking pagkakaiba sa pagitan ng dalawang daan.
2 Ang daan ng buhay ay ganito: Una, dapat mong mahalin ang Diyos na lumikha sa iyo; pangalawa, mahalin mo ang iyong kapuwa tulad ng iyong sarili, at huwag mong gawin sa iba ang ayaw mong gawin sa iyo.
3 At sa mga kasabihang ito, ang turo ay ganito: Pagpalain ang mga nagsisumpa sa iyo, at ipanalangin ang iyong mga kaaway, at mag-ayuno para sa mga nang-aapi sa iyo. Ano ang gantimpala para sa pagmamahal sa mga taong nagmamahal sa iyo? Hindi ba ginagawa rin ito ng mga Gentil? Ngunit mahalin ang mga taong kinamumuhian mo, at hindi ka magkakaroon ng kaaway.
4 Iwasan ang mga pagnanasa ng laman at mundo. Kung may humampas sa iyong kanang pisngi, iharap mo rin sa kaniya ang iyong kaliwang pisngi, at magiging ganap ka. Kung may humiling sa iyo ng isang milya, sumama ka sa kaniya ng dalawang milya. Kung may kumuha ng iyong balabal, bigyan mo rin siya ng iyong damit. Kung may kumuha sa iyo ng iyong pag-aari, huwag mo nang hingin pa, dahil hindi mo na ito kayang ibalik.
5 Bigyan mo ang bawat isa na humihingi sa iyo, at huwag nang hingin pa; dahil nais ng Ama na lahat ay magkaroon ng ating sariling mga biyaya (mga libreng handog). Maligaya ang nagbibigay ayon sa utos, dahil siya ay walang sala. Sa mga hindi nagbibigay ng kailangan, sila ay magbabayad ng multa. At kapag nakulong, siya ay tatanungin tungkol sa mga bagay na kaniyang ginawa, at hindi siya makakalabas hanggang hindi niya nababayaran ang huling sentimo.
6 At tungkol dito, sinabi na, hayaan mong pawisan sa iyong mga kamay ang iyong mga abuloy, hanggang sa malaman mo kung kanino mo ito ibibigay.
Kabanata 2
[baguhin]Ang ikalawang utos: Bawal ang Malubhang Kasalanan
1 At ang ikalawang utos ng mga Aral ay ganito:
2 Huwag kang papatay, huwag kang mangangalunya, huwag mong sisirain ang puri ng mga kabataan, huwag kang makikiapid, huwag kang magnanakaw, huwag kang magsasagawa ng mahika, huwag kang magsasagawa ng pangkukulam, huwag kang papatay ng sanggol sa pamamagitan ng aborsyon o patayin ang isinilang. Huwag mong pag-iimbutan ang mga pag-aari ng iyong kapuwa.
3 Huwag kang susumpa, huwag kang sasaksi ng kasinungalingan, huwag kang magsasalita ng masama, huwag kang magdaramdam ng sama ng loob.
4 Huwag kang magdadalawang-isip o magdadalawang-dila, sapagkat ang dalawang dila ay silo ng kamatayan.
5 Ang iyong pananalita ay hindi magiging kasinungalingan, ni walang laman, kundi matutupad sa pamamagitan ng gawa.
6 Huwag kang maging sakim, ni mapang-api, ni mapagpaimbabaw, ni masamang ugali, ni palalo. Huwag kang kukuha ng masamang payo laban sa iyong kapuwa.
7 Huwag mong kapopootan ang sinumang tao; ngunit ang ilan ay iyong sasawayin, at tungkol sa ilan ay iyong ipanalangin, at ang ilan ay iyong mamahalin nang higit pa sa iyong sariling buhay.
Kabanata 3
[baguhin]Iba pang mga Kasalanan na Ipinagbabawal
1 Anak ko, lumayo ka sa bawat bagay na masama, at sa bawat katulad nito.
2 Huwag kang magpadala sa galit, dahil ang galit ay nagdudulot ng pagpatay. Huwag kang mainggit, ni makipag-away, ni mainitin ang ulo, dahil sa lahat ng ito ay nagdudulot ng pagpatay.
3 Anak ko, huwag kang maging malibog, dahil ang kalibugan ay nagdudulot ng pakikiapid. Huwag kang magmura, ni magtaas ng mata, dahil sa lahat ng ito ay nagdudulot ng pangangalunya.
4 Anak ko, huwag kang magbabasa ng mga pangitain, dahil ito ay nagdudulot ng pagsamba sa diyos-diyosan. Huwag kang maging enkantador, ni isang astrologo, ni isang tagapaglinis, ni magpapakatanga na tumingin sa mga bagay na ito, dahil sa lahat ng ito ay nagdudulot ng pagsamba sa diyos-diyosan.
5 Anak ko, huwag kang magsisinungaling, dahil ang kasinungalingan ay nagdudulot ng pagnanakaw. Huwag kang maging mapagsamantala, ni mayabang, dahil sa lahat ng ito ay nagdudulot ng pagnanakaw.
6 Anak ko, huwag kang magbulung-bulungan, dahil ito ay humahantong sa daan sa kalapastanganan. Huwag kang magiging matigas ang ulo ni mag-isip ng masama, dahil sa lahat ng ito ay nagmumula ang mga kalapastanganan.
7 Sa halip, maging maamo, dahil ang mga maaamo ay magmamana ng lupa.
8 Maging mapagpahinuhod, at mahabagin, at walang kapararakan at maamo at mabuti at laging nanginginig sa mga salita na iyong narinig.
9 Huwag mong ipagmamalaki ang iyong sarili, ni magbigay ng labis na pagtitiwala sa iyong kaluluwa. Ang iyong kaluluwa ay hindi dapat makisama sa mga matayog sa buhay kundi lumakad kang kasama ng matuwid at mapagpakumbaba.
10 Tanggapin ang anumang mangyari sa iyo bilang mabuti, dahil alam mong maliban sa Diyos, walang nangyayari.
Kabanata 4
[baguhin]Ang tungkulin ng katekumen sa Simbahan -- Laban sa kasakiman -- Mga tungkulin sa tahanan -- Laban sa pagpapaimbabaw
1 Anak ko, iyong aalalahanin, araw at gabi, ang nagsasalita sa iyo ng salita ng Diyos, at iyong pararangalan siya gaya ng Panginoon, sapagkat kung saan sinasalita ang kalikasan ng Panginoon, naroroon siya.
2 At iyong hahanapin araw-araw ang presensya ng mga banal, upang ikaw ay makasumpong ng kapahingahan sa kanilang mga salita.
3 Huwag kang magnanais ng pagkakabahagi, kundi iyong pagkasunduin ang mga nag-aaway. Ikaw ay magbibigay ng matuwid na paghuhukom; hindi ka magtatangi ng tao sa pagsaway sa pagkakasala.
4 Huwag kang magdadalawang-isip kung ito ay mangyayari o hindi.
5 Huwag kang maging isa na nag-uunat ng kamay upang tumanggap, ngunit isinasara ang mga ito pagdating sa pagbibigay.
6 Sa anumang iyong natamo sa pamamagitan ng iyong mga kamay ay magbibigay ka ng pantubos para sa iyong mga kasalanan.
7 Huwag kang mag-aatubiling magbigay, ni magrereklamo kapag ikaw ay nagbibigay, sapagkat iyong malalaman kung sino ang mabuting Tagapagbayad ng gantimpala.
8 Huwag mong itatakwil ang nangangailangan, kundi iyong ibabahagi ang lahat sa iyong kapatid, at huwag mong sasabihing ito ay iyong sarili, sapagkat kung kayo ay mga kabahagi sa hindi nasisira, gaano pa kaya sa mga bagay na nasisira?
9 Huwag mong ipagkait ang iyong kamay sa iyong anak na lalaki o sa iyong anak na babae, kundi iyong ituturo sa kanila ang takot sa Diyos mula sa kanilang kabataan.
10 Huwag kang mag-uutos sa iyong alipin o sa iyong alilang babae, na umaasa sa iisang Diyos, nang may kapaitan, upang hindi sila tumigil sa pagkatakot sa Diyos na nasa ibabaw ninyong dalawa; sapagkat hindi siya naparito upang tumawag ng mga tao nang may pagtatangi, kundi yaong mga inihanda ng Espiritu.
11 Ngunit kayong mga alipin ay magpasakop sa inyong panginoon, gaya ng kinatawan ng Diyos, nang may paggalang at takot.
12 Inyong kapopootan ang lahat ng pagpapaimbabaw, at ang lahat ng bagay na hindi nakalulugod sa Panginoon.
13 Huwag mong pababayaan ang mga utos ng Panginoon, kundi iyong iingatan ang iyong tinanggap, “na huwag kang magdaragdag ni magbabawas.”
14 Sa kapulungan ay iyong ipagtatapat ang iyong mga pagkakasala, at huwag kang lalapit sa panalangin nang may masamang budhi. Ito ang Daan ng Buhay.
Kabanata 5
[baguhin]Ang Daan ng Kamatayan
1 Ngunit ito ang Daan ng Kamatayan: Una sa lahat, ito ay masama at puno ng sumpa, mga pagpatay, mga pangangalunya, mga pita, mga pakikiapid, mga pagnanakaw, mga idolatriya, mga pangkukulam, mga pag-enkanto, mga pandarambong, mga bulaang saksi, mga pagpapaimbabaw, isang pusong dalawa, panlilinlang, kapalaluan, masamang hangarin, katigasan ng ulo, kasakiman, malaswang pananalita, paninibugho, kawalang-hiyaan, pagmamataas, pagmamayabang.
2 Mga umuusig sa mabuti, napopoot sa katotohanan, nagmamahal sa kasinungalingan, hindi nakakakilala sa gantimpala ng katuwiran, hindi kumakapit sa mabuti ni sa matuwid na paghuhukom, gumugugol ng mga gabing walang tulog hindi para sa kabutihan kundi para sa kasamaan, kung saan malayo ang kaamuan at pagtitiis, mga mahilig sa walang kabuluhan, sumusunod sa gantimpala, walang awa sa mahihirap, hindi gumagawa para sa kanya na pinahihirapan ng paggawa, walang kaalaman sa kanya na lumikha sa kanila, mga mamamatay-tao ng mga bata, mga nagpapasama sa mga nilikha ng Diyos, nagtataboy sa nangangailangan, nang-aapi sa mga nahihirapan, mga tagapagtanggol ng mayayaman, hindi makatarungang mga hukom ng mahihirap, lubos na makasalanan; nawa kayo ay mailigtas, mga anak ko, mula sa lahat ng ito.
Kabanata 6
[baguhin]Huling paalala -- Pagkain, at "mga bagay na inihandog sa mga diyus-diyosan."
1 Tingnan mo “na walang sinuman ang magpaligaw sa iyo” mula sa Daan ng pagtuturong ito, sapagkat siya ay nagtuturo sa iyo nang wala ang Diyos.
2 Sapagkat kung kaya mong pasanin ang buong pamatok ng Panginoon, ikaw ay magiging ganap, ngunit kung hindi mo kaya, gawin mo ang iyong makakaya.
3 At tungkol sa pagkain, tiisin mo ang iyong makakaya, ngunit mahigpit kang umiwas sa yaong inihandog sa mga diyus-diyosan, sapagkat ito ay pagsamba sa mga patay na diyos.
Kabanata 7
[baguhin]Patungkol sa Bautismo
1 Tungkol sa bautismo, magbautismo kayo nang ganito: Pagkatapos na masabi muna ang lahat ng bagay na ito, “magbautismo kayo, sa Ngalan ng Ama at ng Anak at ng Espiritu Santo,” sa umaagos na tubig;
2 Ngunit kung wala kang umaagos na tubig, magbautismo ka sa ibang tubig, at kung hindi mo kaya sa malamig, kung gayon ay sa mainit.
3 Ngunit kung wala ka ni isa man, ibuhos mo ang tubig nang tatlong beses sa ulo "sa Ngalan ng Ama, ng Anak at ng Espiritu Santo."
4 At bago ang bautismo ay mag-ayuno ang nagbabautismo at ang babautismuhan, at sinumang iba pa na makakaya. At iyong ipag-uutos sa babautismuhan na mag-ayuno ng isa o dalawang araw bago.
Kabanata 8
[baguhin]Patungkol sa Pag-aayuno at mga Panalangin
1 Huwag ninyong ipagsabay ang inyong pag-aayuno sa mga mapagkunwari, sapagkat sila ay nag-aayuno tuwing Lunes at Huwebes, ngunit kayo ay mag-ayuno tuwing Miyerkules at Biyernes.
2 At huwag kayong manalangin gaya ng mga mapagkunwari, kundi gaya ng iniutos ng Panginoon sa kanyang Ebanghelyo, manalangin kayo nang ganito: “Ama namin, na nasa Langit, sambahin ang iyong Ngalan, dumating ang iyong Kaharian, gawin ang iyong kalooban, dito sa lupa gaya sa Langit; ibigay mo sa amin ngayon ang aming kakanin sa araw-araw, at patawarin mo kami sa aming mga utang gaya ng aming pagpapatawad sa mga may utang sa amin, at huwag mo kaming dalhin sa tukso, kundi iligtas mo kami sa Masama, sapagkat sa iyo ang kapangyarihan at ang kaluwalhatian magpakailanman.”
3 Manalangin kayo nang ganito nang tatlong beses sa isang araw.
Kabanata 9
[baguhin]Ang Eukaristiya -- Ang Kopa -- Ang Tinapay
1 At tungkol sa Eukaristiya, magdiwang kayo ng Eukaristiya nang ganito:
2 Una tungkol sa Kopa, “Nagpapasalamat kami sa iyo, aming Ama, para sa Banal na Ubasan ni David na iyong anak, na iyong ipinakilala sa amin sa pamamagitan ni Jesus na iyong anak; sa iyo ang kaluwalhatian magpakailanman.”
3 At tungkol sa pinagputol-putol na Tinapay: “Nagpapasalamat kami sa iyo, aming Ama, para sa buhay at kaalaman na iyong ipinakilala sa amin sa pamamagitan ni Jesus na iyong Anak. Sa iyo ang kaluwalhatian magpakailanman.
4 Kung paanong ang pinagputol-putol na tinapay na ito ay nakakalat sa mga bundok, ngunit tinipon at naging isa, gayundin naman tipunin ang iyong Simbahan mula sa mga dulo ng lupa tungo sa iyong Kaharian, sapagkat sa iyo ang kaluwalhatian at ang kapangyarihan sa pamamagitan ni Jesu-Cristo magpakailanman.”
5 Ngunit huwag kumain o uminom ng inyong Eukaristiya ang sinuman maliban sa mga nabautismuhan sa Ngalan ng Panginoon. Sapagkat tungkol din dito ay sinabi ng Panginoon, “Huwag ninyong ibigay sa mga aso ang banal.”
Kabanata 10
[baguhin]Ang huling panalangin sa Eukaristiya
1 Ngunit pagkatapos ninyong mabusog sa pagkain, magpasalamat kayo nang ganito:
2 “Nagpapasalamat kami sa iyo, O Banal na Ama, para sa iyong Banal na Ngalan na iyong pinatahan sa aming mga puso, at para sa kaalaman at pananampalataya at imortalidad na iyong ipinakilala sa amin sa pamamagitan ni Jesus na iyong Anak. Sa iyo ang kaluwalhatian magpakailanman.
3 Ikaw, Panginoong Makapangyarihan, ang lumikha ng lahat ng bagay alang-alang sa iyong Ngalan, at nagbigay ng pagkain at inumin sa mga tao para sa kanilang kasiyahan, upang sila ay makapagpasalamat sa iyo, ngunit kami ay iyong pinagpala ng espirituwal na pagkain at inumin at walang hanggang liwanag sa pamamagitan ng iyong Anak.
4 Higit sa lahat, nagpapasalamat kami sa iyo sapagkat ikaw ay makapangyarihan. Sa iyo ang kaluwalhatian magpakailanman.
5 Alalahanin mo, Panginoon, ang iyong Simbahan, upang iligtas ito mula sa lahat ng kasamaan at upang gawin itong ganap sa iyong pag-ibig, at tipunin ito sa kabanalan nito mula sa apat na hangin tungo sa iyong kaharian na iyong inihanda para dito. Sapagkat sa iyo ang kapangyarihan at ang kaluwalhatian magpakailanman.
6 Dumating nawa ang biyaya at lumipas ang mundong ito. Hosana sa Diyos ni David. Kung sinuman ang banal, lumapit siya! kung sinuman ang hindi, magsisi siya: Maranatha, Amen.”
7 Ngunit pahintulutan ninyo ang mga propeta na magdiwang ng Eukaristiya ayon sa kanilang kagustuhan.
Kabanata 11
[baguhin]Mga Naglalakbay na Guro -- Mga Apostol -- Mga Propeta
1 Kung sinuman ang dumating at magturo sa inyo ng lahat ng bagay na nabanggit na, tanggapin ninyo siya.
2 Ngunit kung ang guro mismo ay baluktot at nagtuturo ng ibang aral upang sirain ang mga bagay na ito, huwag ninyo siyang pakinggan, ngunit kung ang kaniyang pagtuturo ay para sa pagdagdag ng katuwiran at kaalaman sa Panginoon, tanggapin ninyo siya na tulad ng Panginoon.
3 At tungkol sa mga Apostol at Propeta, kumilos kayo nang ganito ayon sa utos ng Ebanghelyo.
4 Ang bawat Apostol na dumating sa inyo ay tanggapin na tulad ng Panginoon,
5 Ngunit huwag siyang manatili nang higit sa isang araw, o kung kinakailangan ay pangalawang araw din; ngunit kung siya ay manatili ng tatlong araw, siya ay isang huwad na propeta.
6 At kapag umalis ang isang Apostol, huwag siyang tatanggap ng anuman maliban sa tinapay hanggang sa makarating siya sa kaniyang pansamantalang tuluyan sa gabi; ngunit kung humingi siya ng pera, siya ay isang huwad na propeta.
7 Huwag subukin o siyasatin ang sinumang propeta na nagsasalita sa espiritu, “sapagkat ang bawat kasalanan ay patatawarin, ngunit ang kasalanang ito ay hindi patatawarin.”
8 Ngunit hindi bawat nagsasalita sa espiritu ay isang propeta, maliban kung mayroon siyang ugali ng Panginoon. Mula sa kaniyang ugali, kung gayon, makikilala ang huwad na propeta at ang tunay na propeta.
9 At walang propeta na nag-uutos ng pagkain sa espiritu ang kakain nito: kung hindi, siya ay isang huwad na propeta.
10 At ang bawat propeta na nagtuturo ng katotohanan, kung hindi niya ginagawa ang kaniyang itinuturo, siya ay isang huwad na propeta.
11 Ngunit walang propeta na nasubukan at tunay, bagamat gumaganap siya ng isang makasanlibutang misteryo ng Simbahan, kung hindi siya magtuturo sa iba na gawin ang kaniyang ginagawa, ay hindi ninyo hahatulan: sapagkat nasa Diyos ang kaniyang paghatol, sapagkat ganoon din ang ginawa ng mga propeta noong unang panahon.
12 Ngunit sinuman ang magsabi sa espiritu “Bigyan ninyo ako ng pera, o kung ano pa man,” huwag ninyo siyang pakinggan; ngunit kung sabihin niya sa inyo na magbigay para sa iba na nangangailangan, walang sinuman ang humatol sa kaniya.