Bibliya (Tagalog)
Ang Bibliya ay isang kalipunan ng mga kasulatang relihiyoso na ginagamit sa Judaismo at Cristianismo. Ang kanon ng Bibliya ay magkakaiba sa iba't ibang denominasyon.
Sa Judaismo, ito ay binubuo lámang ng 24 aklat ng Tanakh (tinatawag na Lumang Tipan sa Cristianismo) at hindi kabílang dito ang Bagong Tipan. Para sa mga Samaritano, ang Bibliya ay binubuo lámang ng limang aklat ng Torah (Genesis, Exodo, Levitico, Deuteronomio at Bilang). Sa Catolicismo, ang Bibliya ay binubuo ng 73 aklat ng pinagsámang Lumang Tipan na may kasamang Deuterocanonico o Apocrifa sa katawagang Protestante at Bagong Tipan. Sa Protestantismo, ang Bibliya ay binubuo ng 66 na aklat ng Luma at Bagong Tipan liban sa Apocrifa o Deuterocanonico ng mga Catolico. Sa Etiopeng Ortodoxo, ang Bibliya ay binubuo ng 81 na aklat, habang ang may pinakamalaking kanon ang mga Silangang Ortodoxo, na kumikilala ng 84 na aklat bilang bahagi ng Bibliya. Sa Marcionismo (isang sektang Gnostico), 11 lámang ang aklat na itinuturing nilang Bibliya, at hindi kasama dito ang buong Lumang Tipan.
Mga Aklat ng Bibliya
[baguhin]Lumang Tipan
[baguhin]Pentateuko: Genesis | Exodo | Levitico | Mga Bilang | Deuteronomio
Kasaysayan: Josue | Mga Hukom | Ruth | 1 Samuel | 2 Samuel | 1 Mga Hari | 2 Mga Hari | 1 Mga Cronica | 2 Mga Cronica | Ezra (Esdras) | Nehemias | Ester
Karunungan at Panitikan: Job | Mga Awit (Mga Salmo) | Mga Kawikaan | Mangangaral (Eclesiastes) | Awit ni Solomon (Awit ng mga Awit)
Mga Propeta: Isaias | Jeremias | Mga Panaghoy | Ezekiel | Daniel | Hosea (Oseas) | Joel | Amos | Obadias | Jonas | Mikas | Nahum | Habakuk | Zefanias (Sofonias) | Hagai (Ageo) | Zacarias | Malakias
Deuterocanonico para sa mga Catolico at Silangang Ortodoxo Tobit | Judit | Ester (Griego) | Karunungan ni Solomon | Eclesiastico (Sirac) | Baruc | Sulat ni Jeremias (Baruc 6) | Awit ng Tatlong Kabataan (Daniel 3:24–90) | Susana (Daniel 13) | Si Bel at ang Dragon (Daniel 14) | 1 Macabeo | 2 Macabeo
Deuterocanonico para sa mga Silangang Ortodoxo lamang 1 Esdras (Griegong Esdras) | Ang Panalangin ni Manases | Awit 151 (Salmo 151) | 3 Macabeo | 2 Esdras (Latinong Esdras) | 4 Macabeo
Iba pang mga Aklat Mga Jubileo | Enoc | 1 Meqabyan | 2 Meqabyan | 3 Meqabyan
Bagong Tipan
[baguhin]Mga Ebanghelyo Mateo | Marcos | Lucas | Juan
Mga Gawa at Kasaysayan Mga Gawa
Mga Sulat (Mga Liham)
a. Mga Sulat ni Pablo Mga Taga-Roma | 1 Mga Taga-Corinto | 2 Mga Taga-Corinto | Mga Taga-Galacia | Mga Taga-Efeso | Mga Taga-Filipos | Mga Taga-Colosas | 1 Mga Taga-Tesalonica | 2 Mga Taga-Tesalonica | 1 Timoteo | 2 Timoteo | Tito | Filemon | Mga Hebreo
b. Mga Catolico/Pangkalahatang Sulat Santiago | 1 Pedro | 2 Pedro | 1 Juan | 2 Juan | 3 Juan | Judas
Apocaliptico Pahayag (Apocalipsis)
Apokrifa ng Bagong Tipan
[baguhin]Mga Akda ng Sinaunang Cristiano (Mga aklat ng mga Ama ng Simbahan, bago, habang at pagkatapos ng Concilio sa Nicea)
[baguhin]- Didache
- Si Rupino na Nakatatanda sa Akileya; Ang Pahiwatig Niya sa Aklat ni Clemente Tungkol sa Mga Paalala
- 1 Mga Paalala ni Clemente (Recognitions of Clement Book 1)
Mga Gnostikong Akda
[baguhin]
Talahanayan: Paghahambing ng Kanon ng Lumang Tipan
[baguhin]Ang talahanayang ito ay nagpapakita ng pagtanggap sa mga aklat ng Lumang Tipan at Deuterocanonical (Apocryphal) sa mga pangunahing tradisyong pangrelihiyon.
| Mga Aklat | Pentateuch ng mga Samaritano | Bibliya ng mga Hebreo (Judaismo) | Protestante | Luterano | Anglicano | Romano Catolico | Griyegong Ortodoxo | Rusong Ortodoxo | Georgianong Ortodoxo | Apostolikong Armenio | Copticong Ortodoxo | Siriacong Ortodoxo | Tewahedong Ortodokso | Simbahan ng Silangan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Torah / Pentateuch | ||||||||||||||
| Genesis | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Exodo | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Levitico | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Mga Bilang | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Deuteronomio | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Mga Aklat ng Kasaysayan | ||||||||||||||
| Josue | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Mga Hukom | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Ruth | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| 1–2 Samuel | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| 1–2 Mga Hari | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| 1–2 Mga Cronica | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Esdras | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Nehemias | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| 1 Esdras | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ | ✖ | ✔ | ✖ | ✖ |
| 2 Esdras (4 Esdras) | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✖ | ✖ | ✔ | ✖ | ✖ |
| Tobit | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ |
| Judit | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ |
| Ester (kasama ang mga karagdagan) | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| 1–2 Mga Maccabeo | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ |
| 3 Mga Maccabeo | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✖ |
| 4 Mga Maccabeo | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✖ |
| Panalangin ni Manases | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✖ |
| Karunungan / Tula | ||||||||||||||
| Job | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Mga Awit (kasama ang Awit 151) | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Mga Kawikaan | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Eclesiastes | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Awit ng mga Awit | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Karunungan ni Solomon | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ |
| Sirac (Eclesiastico) | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ |
| Mga Propeta | ||||||||||||||
| Isaias | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Jeremias | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Mga Panaghoy | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Baruc (kasama ang Sulat ni Jeremias) | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✖ |
| Ezequiel | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Daniel (kasama ang mga Karagdagan: Susana, Bel at ang Dragon, Awit ng 3 Kabataan) | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Oseas | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Joel | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Amos | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Abdias | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Jonas | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Mikas | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Nahum | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Habacuc | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Sofonias | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Hagai | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Zacarias | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
| Malakias | ✖ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ |
✔ = Tinatanggap bilang kanonikal; ✖ = Hindi tinatanggap o apokripal
Mga Panlabas na Kawing
[baguhin]- http://www.angbiblia.net
- http://biblehub.com/adb
- http://bibleclaret.org/bibles/tagalog.htm
- https://www.biblegateway.com/versions/Filipino-Standard-Version-Biblia-FSV/
Tingnan din
[baguhin]Talababa
[baguhin]- ↑ Apocrifa ang katawagan ng mga Protestante sa mga aklat na ito; samantalang Deuterocanonico ng mga Catolico at mga Ortodoxo sa mga aklat na ito na tinatanggap bilang bahagi rin ng kanon ng Lumang Tipan sa Bibliya